Dầu Nga mất lợi thế cạnh tranh: 5 diễn biến đáng chú ý

Dầu Nga mất lợi thế cạnh tranh khi giá dầu thô Urals tăng cao, khiến một khách hàng lớn là Ấn Độ giảm mạnh lượng nhập khẩu. Theo thông tin được CafeF đăng tải ngày 9/10/2026, lượng dầu thô Nga vận chuyển sang Ấn Độ đã giảm xuống mức thấp nhất trong hơn bốn năm.

Diễn biến này đặt ra thách thức đối với hoạt động xuất khẩu dầu mỏ của Nga, trong bối cảnh nguồn cung từ Trung Đông trở nên cạnh tranh hơn và các nhà nhập khẩu ngày càng chú trọng chi phí.

1. Dầu Nga mất lợi thế cạnh tranh do giá Urals tăng cao

Dầu thô Urals là một trong những loại dầu xuất khẩu chủ lực của Nga. Trong những năm gần đây, mức giá hấp dẫn đã giúp dầu Nga thu hút nhiều nhà máy lọc dầu tại châu Á, đặc biệt là Ấn Độ. Tuy nhiên, lợi thế này đang suy yếu khi giá Urals tăng mạnh so với các nguồn dầu thay thế.

Theo bài viết của CafeF, dầu Urals được chào bán cao hơn 10 USD/thùng so với dầu Brent kỳ hạn. Mức giá này làm giảm sức hấp dẫn của dầu Nga đối với những nhà nhập khẩu vốn ưu tiên tối ưu chi phí nguyên liệu.

Khi chênh lệch giá không còn thuận lợi, các nhà máy lọc dầu có xu hướng đánh giá lại nguồn cung dựa trên giá mua, chất lượng dầu và điều kiện giao nhận. Vì vậy, dầu Nga mất lợi thế cạnh tranh không chỉ là vấn đề giá bán mà còn liên quan đến khả năng duy trì sức hút với những khách hàng lớn.

2. Dầu Nga mất lợi thế cạnh tranh tại thị trường Ấn Độ

Ấn Độ từng tăng cường nhập khẩu dầu Nga từ năm 2022, tận dụng nguồn cung có giá hấp dẫn để đáp ứng nhu cầu của ngành lọc dầu trong nước. Tuy nhiên, khi giá dầu Urals tăng và nguồn cung từ Trung Đông cải thiện, các nhà máy lọc dầu Ấn Độ có thêm lý do để điều chỉnh kế hoạch mua hàng.

Theo dữ liệu theo dõi tàu chở dầu được CafeF dẫn lại, trong bốn tuần tính đến ngày 4/10/2026, lượng dầu thô vận chuyển từ Nga sang Ấn Độ đạt trung bình khoảng 310.000 thùng/ngày. Đây là mức thấp nhất kể từ tháng 3/2022, thời điểm Ấn Độ bắt đầu tăng mạnh nhập khẩu dầu Nga.

Sự sụt giảm này cho thấy quyết định mua dầu chịu ảnh hưởng đáng kể từ hiệu quả kinh tế. Khi những nguồn cung khác trở nên cạnh tranh hơn, các nhà máy lọc dầu có thể thay đổi cơ cấu nhập khẩu nhằm kiểm soát chi phí đầu vào.

Dù vậy, việc giảm mua không đồng nghĩa Ấn Độ sẽ hoàn toàn ngừng nhập khẩu dầu Nga. Quy mô giao dịch trong thời gian tới vẫn phụ thuộc vào biến động giá, nhu cầu tiêu thụ và điều kiện cung ứng trên thị trường quốc tế.

3. Nguồn cung Trung Đông tạo sức ép lên dầu Nga

Một trong những yếu tố khiến dầu Nga mất lợi thế cạnh tranh là nguồn cung từ Trung Đông được cải thiện. Khi có thêm lựa chọn về nguyên liệu, các nhà nhập khẩu có thể so sánh giá và điều kiện giao dịch trước khi quyết định mua hàng.

Nếu dầu từ Trung Đông có mức giá hấp dẫn hơn, các nhà máy lọc dầu sẽ có động lực chuyển sang nguồn cung này để giảm chi phí. Điều đó buộc các nhà xuất khẩu Nga phải quan tâm nhiều hơn đến giá bán, tính ổn định của nguồn hàng và khả năng đáp ứng lịch giao nhận.

Ngoài ra, cạnh tranh giữa các khách hàng đối với nguồn dầu Nga cũng có thể ảnh hưởng đến giá cả và việc phân bổ hàng hóa. Trong môi trường thương mại biến động, lợi thế xuất khẩu không chỉ đến từ quy mô nguồn cung mà còn phụ thuộc vào khả năng đáp ứng nhu cầu của từng thị trường.

4. Rủi ro chính sách tiếp tục ảnh hưởng đến xuất khẩu dầu Nga

Bên cạnh giá cả và nguồn cung, dầu Nga còn chịu tác động từ những bất định trong chính sách thương mại quốc tế. Theo bài viết của CafeF, luật mới tại Mỹ cho phép Tổng thống có quyền áp thuế thương mại lên tới 100% đối với các quốc gia nhập khẩu lượng lớn dầu mỏ và khí đốt tự nhiên của Nga.

Nguy cơ về thuế quan có thể khiến các nhà nhập khẩu cân nhắc kỹ hơn khi ký hợp đồng, đặc biệt nếu giao dịch có khả năng phát sinh rủi ro thương mại hoặc ảnh hưởng đến quan hệ kinh tế với các thị trường khác.

Tuy nhiên, cần phân biệt giữa rủi ro chính sách và nguyên nhân kinh tế trực tiếp. Trong diễn biến được đề cập, giá dầu Urals tăng cao cùng nguồn cung Trung Đông cạnh tranh hơn là những yếu tố quan trọng giúp lý giải việc Ấn Độ giảm mua dầu Nga.

Trong thời gian tới, chính sách thương mại quốc tế vẫn là yếu tố cần theo dõi khi đánh giá triển vọng xuất khẩu năng lượng của Nga.

5. Triển vọng xuất khẩu dầu Nga trong thời gian tới

Việc một khách hàng lớn giảm mua tạo thêm sức ép đối với hoạt động xuất khẩu dầu Nga. Để duy trì sức cạnh tranh, các nhà cung cấp có thể phải điều chỉnh giá bán, tìm kiếm thị trường mới hoặc tăng tính linh hoạt trong điều kiện giao dịch.

Dù vậy, triển vọng xuất khẩu dầu Nga không chỉ phụ thuộc vào nhu cầu của Ấn Độ. Giá dầu quốc tế, nhu cầu từ Trung Quốc, nguồn cung Trung Đông và các thay đổi về chính sách thương mại đều có thể tác động đến dòng chảy dầu mỏ.

Đối với doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực năng lượng, việc theo dõi giá Urals, chênh lệch giá giữa các loại dầu và xu hướng nhập khẩu của những khách hàng lớn sẽ hỗ trợ đánh giá cung cầu. Chi phí vận tải, điều kiện giao hàng và rủi ro thanh toán cũng cần được xem xét khi xây dựng kế hoạch kinh doanh.

Nhìn chung, dầu Nga mất lợi thế cạnh tranh không có nghĩa Nga sẽ mất hoàn toàn thị trường xuất khẩu. Khả năng duy trì thị phần trong thời gian tới sẽ phụ thuộc vào mức giá chào bán, nhu cầu thực tế và khả năng thích ứng với những thay đổi của thị trường năng lượng quốc tế.

Kết luận

Giá dầu Urals tăng cao, nguồn cung Trung Đông cải thiện và những bất định về chính sách đang tạo thêm thách thức cho xuất khẩu dầu mỏ của Nga. Việc lượng dầu vận chuyển sang Ấn Độ giảm xuống mức thấp nhất trong hơn bốn năm cho thấy các nhà nhập khẩu ngày càng nhạy cảm với giá cả và chi phí đầu vào.

Trong thời gian tới, khả năng cạnh tranh của dầu Nga sẽ phụ thuộc vào giá bán, nhu cầu từ các thị trường lớn và điều kiện thương mại quốc tế. Đây là những yếu tố đáng chú ý đối với doanh nghiệp và độc giả quan tâm đến kinh tế Nga.

Xem thêm:

Thương mại Việt Nam – Nga tăng trưởng: Cơ hội cho doanh nghiệp xuất nhập khẩu

Xuất Khẩu Lê Từ Việt Nam Qua Phần Lan