TỪ 01/07/2026: 6 THAY ĐỔI QUAN TRỌNG DOANH NGHIỆP XUẤT NHẬP KHẨU & LOGISTICS CẦN BIẾT

Từ ngày 01/07/2026, doanh nghiệp xuất nhập khẩu cần chuẩn bị gì?

Ngày 01/07/2026 đánh dấu một cột mốc quan trọng đối với cộng đồng doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực xuất nhập khẩu, logistics, vận tải quốc tế và khai báo hải quan. Hàng loạt chính sách và quy định mới chính thức có hiệu lực, tác động trực tiếp đến hoạt động thông quan, vận chuyển hàng hóa, quản lý chuỗi cung ứng và chi phí logistics.

Trong bối cảnh thương mại quốc tế ngày càng phát triển, việc cập nhật kịp thời các quy định mới không chỉ giúp doanh nghiệp tránh những rủi ro pháp lý mà còn tạo lợi thế cạnh tranh thông qua việc tối ưu chi phí và nâng cao hiệu quả vận hành.

Dưới đây là 6 thay đổi quan trọng từ ngày 01/07/2026 mà mọi doanh nghiệp xuất nhập khẩu và logistics cần nắm rõ.

1. TP.HCM miễn 100% phí hạ tầng cảng biển trong 3 năm

Một trong những chính sách được cộng đồng doanh nghiệp quan tâm nhất là việc miễn 100% phí sử dụng công trình kết cấu hạ tầng, công trình dịch vụ và tiện ích công cộng trong khu vực cửa khẩu cảng biển TP.HCM.

Thời gian áp dụng

• Từ ngày 01/07/2026
• Đến hết ngày 30/06/2029

Ý nghĩa của chính sách

Trong nhiều năm qua, chi phí hạ tầng cảng biển luôn là một trong những khoản chi đáng kể đối với doanh nghiệp xuất nhập khẩu. Việc miễn hoàn toàn khoản phí này sẽ giúp doanh nghiệp giảm áp lực tài chính, đặc biệt trong bối cảnh chi phí logistics toàn cầu vẫn còn nhiều biến động.

Các doanh nghiệp có sản lượng hàng hóa lớn như:

• Dệt may
• Điện tử
• Máy móc thiết bị
• Nông sản
• Thực phẩm
• Thương mại điện tử

sẽ được hưởng lợi rõ rệt.

Lợi ích mang lại

• Giảm chi phí logistics.
• Tiết kiệm chi phí thông quan tại cảng TP.HCM.
• Tăng sức cạnh tranh cho hàng hóa xuất khẩu.
• Hỗ trợ doanh nghiệp tối ưu dòng tiền.
• Khuyến khích doanh nghiệp mở rộng hoạt động xuất nhập khẩu.

Đây được đánh giá là một trong những chính sách hỗ trợ doanh nghiệp đáng chú ý nhất trong năm 2026.

2. Nghị định 169/2026/NĐ-CP: Siết chặt xử phạt trong lĩnh vực hải quan

Bên cạnh các chính sách hỗ trợ, Nhà nước cũng tăng cường công tác quản lý thông qua Nghị định 169/2026/NĐ-CP, thay thế Nghị định 128/2020/NĐ-CP.

Nghị định mới bổ sung nhiều quy định xử phạt nhằm nâng cao tính tuân thủ trong hoạt động xuất nhập khẩu.

Những hành vi được kiểm soát chặt hơn

Doanh nghiệp sẽ phải đặc biệt lưu ý đối với các lỗi như:

• Khai sai mã HS.
• Khai sai trị giá hải quan.
• Khai sai xuất xứ hàng hóa.
• Chậm nộp hồ sơ.
• Chậm nộp thuế.
• Vi phạm quy định về giám sát hải quan.
• Sai sót trong khai báo điện tử.
• Vi phạm trong hoạt động quá cảnh và chuyển khẩu.

Vì sao doanh nghiệp cần quan tâm?

Trong thực tế, chỉ một sai sót nhỏ về mã HS cũng có thể dẫn đến:

• Bị truy thu thuế.
• Bị xử phạt hành chính.
• Kiểm tra sau thông quan.
• Chậm thông quan hàng hóa.
• Ảnh hưởng uy tín doanh nghiệp.

Do đó, doanh nghiệp nên xây dựng quy trình kiểm soát chứng từ chặt chẽ, đồng thời thường xuyên cập nhật chính sách mặt hàng và biểu thuế.

3. Đồng bộ mã cơ quan Hải quan từ ngày 01/07/2026

Theo hướng dẫn của cơ quan Hải quan, từ ngày 01/07/2026 toàn bộ hệ thống sẽ áp dụng mã cơ quan Hải quan mới.

Các mã cũ sẽ không còn được sử dụng đối với những tờ khai phát sinh sau thời điểm này.

Doanh nghiệp cần thực hiện những gì?

• Cập nhật phần mềm khai báo hải quan.
• Kiểm tra mã Chi cục Hải quan.
• Kiểm tra mã cửa khẩu.
• Đồng bộ biểu mẫu nội bộ.
• Cập nhật dữ liệu trên hệ thống ERP nếu có.

Nếu không cập nhật kịp thời, doanh nghiệp có thể gặp các tình huống như:

• Không truyền được tờ khai.
• Sai thông tin khai báo.
• Kéo dài thời gian thông quan.
• Phát sinh chi phí lưu kho, lưu bãi.

Đây là thay đổi mang tính kỹ thuật nhưng ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động hàng ngày của doanh nghiệp.

4. Tăng cường truy xuất nguồn gốc và nhãn điện tử

Xu hướng quản lý hiện đại đang hướng tới việc số hóa toàn bộ thông tin sản phẩm.

Theo đó, các quy định mới về:

• Truy xuất nguồn gốc
• Mã số mã vạch
• Nhãn điện tử
• Kiểm tra chất lượng hàng nhập khẩu

được triển khai mạnh mẽ hơn từ tháng 7/2026.

Doanh nghiệp cần chuẩn bị

Để đáp ứng yêu cầu mới, doanh nghiệp nên chuẩn bị đầy đủ:

• Hồ sơ kỹ thuật sản phẩm.
• Thông tin nhà sản xuất.
• Thông tin lô hàng.
• Catalogue.
• Nhãn hàng hóa.
• Chứng từ nhập khẩu.
• Dữ liệu truy xuất nguồn gốc.

Những ngành chịu ảnh hưởng nhiều

• Thực phẩm
• Mỹ phẩm
• Thiết bị y tế
• Điện tử
• Đồ gia dụng
• Hàng tiêu dùng
• Nông sản

Việc chuẩn hóa dữ liệu ngay từ đầu sẽ giúp giảm đáng kể thời gian kiểm tra chuyên ngành cũng như nâng cao tính minh bạch trong chuỗi cung ứng.

5. Thay đổi trong lĩnh vực vận tải hàng không

Hoạt động vận tải hàng không cũng có nhiều quy định mới chính thức được áp dụng từ ngày 01/07/2026.

Các nội dung điều chỉnh liên quan đến:

• Vận tải hàng không.
• Cảng hàng không.
• An ninh hàng không.
• Quy trình khai thác hàng hóa.

Đối tượng chịu tác động

Các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực:

• Air Cargo
• Freight Forwarder
• GSA
• Kho hàng không
• Đại lý vận tải quốc tế

cần nhanh chóng cập nhật các quy định mới để bảo đảm hoạt động không bị gián đoạn.

Doanh nghiệp nên lưu ý

• Cập nhật quy trình booking.
• Kiểm tra thời gian cut-off.
• Rà soát hồ sơ an ninh hàng hóa.
• Chuẩn hóa quy trình bàn giao.
• Tuân thủ quy định đóng gói và vận chuyển.

Việc chủ động thích ứng sẽ giúp doanh nghiệp hạn chế phát sinh chi phí lưu kho, chậm chuyến bay hoặc ảnh hưởng đến lịch giao hàng.

6. Tiếp tục cải cách thủ tục hành chính

Song song với việc tăng cường quản lý, Chính phủ tiếp tục thúc đẩy cải cách hành chính nhằm tạo môi trường kinh doanh thuận lợi hơn.

Các nội dung trọng tâm bao gồm:

• Cắt giảm điều kiện kinh doanh không cần thiết.
• Đơn giản hóa thủ tục hành chính.
• Đẩy mạnh chuyển đổi số.
• Nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước.

Lợi ích đối với doanh nghiệp

Việc cải cách sẽ góp phần:

• Giảm thời gian xử lý hồ sơ.
• Giảm chi phí tuân thủ.
• Hạn chế sử dụng chứng từ giấy.
• Tăng tính minh bạch.
• Rút ngắn thời gian thông quan.

Đây là nền tảng quan trọng để xây dựng hệ sinh thái logistics hiện đại và nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp Việt Nam.

Doanh nghiệp cần làm gì để thích ứng?

Để chủ động trước các thay đổi từ ngày 01/07/2026, doanh nghiệp nên triển khai ngay các giải pháp sau:

Rà soát toàn bộ quy trình xuất nhập khẩu

Kiểm tra lại:

• Mã HS.
• Trị giá khai báo.
• Chứng nhận xuất xứ (C/O).
• Chính sách mặt hàng.
• Hồ sơ hải quan.

Cập nhật hệ thống công nghệ

• Nâng cấp phần mềm khai báo.
• Đồng bộ mã Hải quan mới.
• Kiểm tra kết nối với hệ thống VNACCS.
• Cập nhật ERP và phần mềm quản lý logistics.

Chuẩn hóa hồ sơ hàng hóa

Chuẩn bị đầy đủ:

• Hồ sơ kỹ thuật.
• Catalogue.
• Nhãn hàng.
• Hồ sơ truy xuất nguồn gốc.
• Hồ sơ chất lượng.

Đào tạo nhân sự

Các bộ phận cần được cập nhật thường xuyên gồm:

• Xuất nhập khẩu.
• Logistics.
• Hải quan.
• Chứng từ.
• Kho vận.
• Vận tải quốc tế.

Việc đầu tư vào đào tạo sẽ giúp doanh nghiệp giảm đáng kể các rủi ro phát sinh trong quá trình thực hiện.

Kết luận

Ngày 01/07/2026 không chỉ là thời điểm nhiều quy định mới chính thức có hiệu lực mà còn đánh dấu bước chuyển mạnh mẽ trong quá trình hiện đại hóa hoạt động quản lý xuất nhập khẩu và logistics tại Việt Nam.

Sáu thay đổi quan trọng gồm:

• Miễn 100% phí hạ tầng cảng biển TP.HCM trong 3 năm.
• Áp dụng Nghị định 169/2026/NĐ-CP với các quy định xử phạt nghiêm ngặt hơn.
• Đồng bộ mã cơ quan Hải quan trên toàn quốc.
• Tăng cường truy xuất nguồn gốc và nhãn điện tử.
• Điều chỉnh quy định trong lĩnh vực vận tải hàng không.
• Tiếp tục cải cách thủ tục hành chính và thúc đẩy chuyển đổi số.

Đối với doanh nghiệp, việc chủ động cập nhật chính sách, đầu tư vào công nghệ, chuẩn hóa quy trình và nâng cao năng lực nhân sự sẽ là chìa khóa để thích ứng với môi trường kinh doanh mới. Không chỉ giảm thiểu rủi ro pháp lý, những thay đổi này còn mở ra cơ hội tối ưu chi phí, nâng cao hiệu quả vận hành và tăng sức cạnh tranh trên thị trường quốc tế.

Xem thêm:

• Những nơi phải đến khi du lịch Moscow