Việt Nam và Liên bang Nga có mối quan hệ hữu nghị truyền thống lâu đời được xây dựng từ thời Liên Xô và tiếp tục phát triển mạnh mẽ trong suốt hơn ba thập kỷ kể từ khi Nga kế thừa vị thế của Liên Xô. Trải qua nhiều biến động của tình hình thế giới, quan hệ Việt – Nga vẫn được duy trì trên nền tảng tin cậy chính trị, hợp tác kinh tế, quốc phòng, giáo dục và giao lưu nhân dân.
Bước sang năm 2026, trong bối cảnh thế giới đang thay đổi nhanh chóng với những biến động về địa chính trị, công nghệ và kinh tế toàn cầu, quan hệ hữu nghị Việt Nam – Liên bang Nga cũng xuất hiện nhiều thay đổi đáng chú ý. Những thay đổi này không chỉ phản ánh xu hướng hợp tác song phương mà còn cho thấy sự thích ứng của cả hai quốc gia trước những thách thức và cơ hội mới.
Quan hệ ngoại giao giữa Việt Nam và Liên Xô được thiết lập vào năm 1950. Trong suốt thời kỳ đấu tranh giành độc lập và thống nhất đất nước, Việt Nam nhận được sự hỗ trợ to lớn từ Liên Xô về kinh tế, quân sự, khoa học kỹ thuật và đào tạo nguồn nhân lực.
Sau khi Liên Xô tan rã vào năm 1991, Việt Nam và Liên bang Nga tiếp tục duy trì quan hệ hợp tác hữu nghị. Đặc biệt, hai nước đã nâng cấp quan hệ lên Đối tác chiến lược vào năm 2001 và Đối tác chiến lược toàn diện vào năm 2012.
Nhờ nền tảng lịch sử sâu sắc và sự tin cậy chính trị cao, Việt Nam và Nga luôn coi nhau là những đối tác quan trọng trong chính sách đối ngoại của mỗi nước.
Một trong những thay đổi lớn nhất của quan hệ Việt – Nga trong năm 2026 là việc hai nước đẩy mạnh hợp tác kinh tế nhằm thích ứng với sự thay đổi của thị trường quốc tế.
Các lệnh trừng phạt kinh tế của phương Tây đối với Nga trong những năm gần đây đã khiến Moscow đẩy mạnh chiến lược hướng Đông. Trong chiến lược này, Việt Nam được xem là một trong những đối tác quan trọng nhất tại khu vực Đông Nam Á.
Năm 2026 chứng kiến sự gia tăng đáng kể trong các lĩnh vực hợp tác như:
Các doanh nghiệp Việt Nam ngày càng chủ động tiếp cận thị trường Nga để khai thác nhu cầu nhập khẩu lớn đối với hàng nông sản, thực phẩm, thủy sản, dệt may và hàng tiêu dùng.
Ngược lại, Nga tiếp tục xuất khẩu sang Việt Nam các mặt hàng như phân bón, năng lượng, nguyên liệu công nghiệp và các sản phẩm công nghệ cao.
Từ năm 2026, lĩnh vực logistics trở thành một điểm sáng trong quan hệ kinh tế song phương.
Nhu cầu vận chuyển hàng hóa giữa Việt Nam và Nga tăng nhanh đã thúc đẩy sự phát triển của các tuyến vận tải:
Các doanh nghiệp logistics Việt Nam đang mở rộng dịch vụ vận chuyển hàng hóa tới Moscow, Saint Petersburg, Vladivostok và nhiều thành phố lớn khác của Nga.
Thời gian vận chuyển được rút ngắn, chi phí được tối ưu hơn nhờ sự phối hợp giữa các doanh nghiệp hai nước. Điều này góp phần thúc đẩy kim ngạch thương mại và tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp xuất nhập khẩu.
Giáo dục luôn là một trong những biểu tượng đẹp của tình hữu nghị Việt – Nga.
Từ những năm 1950 đến nay, hàng chục nghìn sinh viên Việt Nam đã được đào tạo tại Nga trong các lĩnh vực:
Đến năm 2026, hợp tác giáo dục tiếp tục được mở rộng với nhiều chương trình học bổng mới dành cho sinh viên Việt Nam.
Các trường đại học Nga cũng đẩy mạnh tuyển sinh quốc tế, trong đó Việt Nam là một trong những thị trường trọng điểm.
Bên cạnh hình thức đào tạo truyền thống, nhiều chương trình học trực tuyến, liên kết đào tạo và nghiên cứu khoa học chung giữa các trường đại học hai nước được triển khai mạnh mẽ hơn.
Trong bối cảnh cuộc Cách mạng công nghiệp 4.0 phát triển mạnh mẽ, khoa học công nghệ trở thành lĩnh vực hợp tác đầy tiềm năng giữa Việt Nam và Nga.
Năm 2026 ghi nhận sự gia tăng hợp tác trong các lĩnh vực:
Nga có thế mạnh về nghiên cứu khoa học cơ bản và công nghệ cao, trong khi Việt Nam đang có nhu cầu lớn về chuyển giao công nghệ phục vụ phát triển kinh tế.
Sự kết hợp này giúp tạo ra nhiều cơ hội hợp tác mới trong tương lai.
Quan hệ quốc phòng giữa Việt Nam và Nga tiếp tục được duy trì ổn định trong năm 2026.
Nga vẫn là một trong những đối tác quốc phòng quan trọng của Việt Nam với các hoạt động:
Tuy nhiên, so với giai đoạn trước, hợp tác quốc phòng hiện nay có xu hướng đa dạng hóa hơn, tập trung vào các lĩnh vực công nghệ, an ninh phi truyền thống và cứu hộ cứu nạn.
Điều này phù hợp với chính sách đối ngoại độc lập, tự chủ và đa phương hóa của Việt Nam.
Sau những ảnh hưởng của đại dịch và biến động quốc tế trong những năm trước, du lịch giữa Việt Nam và Nga đang phục hồi tích cực vào năm 2026.
Ngày càng nhiều du khách Nga lựa chọn Việt Nam là điểm đến nghỉ dưỡng nhờ:
Các địa phương như Nha Trang, Phú Quốc, Đà Nẵng và Bình Thuận tiếp tục là điểm đến yêu thích của khách Nga.
Ở chiều ngược lại, số lượng người Việt Nam du lịch, học tập và làm việc tại Nga cũng tăng lên.
Nhiều hoạt động giao lưu văn hóa, lễ hội, triển lãm nghệ thuật và tuần văn hóa Việt – Nga được tổ chức thường xuyên nhằm tăng cường sự hiểu biết lẫn nhau giữa nhân dân hai nước.
Cộng đồng người Việt Nam tại Nga hiện là một trong những cộng đồng người Việt lớn nhất tại châu Âu.
Đến năm 2026, cộng đồng này không chỉ đóng vai trò là cầu nối văn hóa mà còn góp phần thúc đẩy quan hệ kinh tế song phương.
Nhiều doanh nhân Việt Nam tại Nga đã xây dựng thành công mạng lưới kinh doanh trong các lĩnh vực:
Nhờ sự am hiểu cả hai thị trường, cộng đồng người Việt tại Nga đang trở thành lực lượng quan trọng trong việc kết nối doanh nghiệp hai nước.
Bên cạnh những thành tựu tích cực, quan hệ Việt – Nga cũng đối mặt với một số thách thức:
Tình hình thế giới vẫn còn nhiều bất ổn, ảnh hưởng tới hoạt động thương mại và đầu tư quốc tế.
Một số cơ chế thanh toán truyền thống gặp trở ngại do các biện pháp trừng phạt kinh tế, buộc doanh nghiệp hai nước phải tìm kiếm các phương thức thanh toán thay thế.
Mặc dù đã được cải thiện nhưng chi phí vận chuyển giữa Việt Nam và Nga vẫn ở mức tương đối cao so với một số thị trường khác.
Nga đang mở rộng hợp tác với nhiều quốc gia châu Á, khiến doanh nghiệp Việt Nam phải nâng cao năng lực cạnh tranh để giữ vững vị thế tại thị trường này.
Các chuyên gia nhận định rằng quan hệ Việt Nam – Liên bang Nga vẫn còn nhiều dư địa phát triển trong tương lai.
Những lĩnh vực được kỳ vọng sẽ tăng trưởng mạnh gồm:
Với nền tảng hữu nghị truyền thống, sự tin cậy chính trị cao và lợi ích chiến lược chung, quan hệ Việt – Nga được dự báo sẽ tiếp tục phát triển theo hướng thực chất, hiệu quả và bền vững.
Năm 2026 đánh dấu một giai đoạn mới trong quan hệ hữu nghị Việt Nam – Liên bang Nga. Mặc dù bối cảnh quốc tế có nhiều biến động, hai nước vẫn duy trì được nền tảng hợp tác vững chắc và không ngừng mở rộng sang các lĩnh vực mới như công nghệ cao, logistics, chuyển đổi số và kinh tế xanh.
Sự thay đổi trong quan hệ Việt – Nga không phải là sự thay đổi về bản chất mà là sự thích ứng linh hoạt trước những xu hướng mới của thế giới. Với lịch sử gắn bó lâu dài và sự tin cậy chiến lược sâu sắc, quan hệ hữu nghị Việt Nam – Liên bang Nga sẽ tiếp tục là một trong những mối quan hệ đối tác quan trọng, đóng góp tích cực cho hòa bình, ổn định và phát triển của cả hai quốc gia trong những năm tới.
Xem thêm: